เรื่องราวของเหรียญที่ระลึกหอพระสมุดวชิรญาณ รัชกาลที่ 5
รวบรวมจากแหล่งข้อมูลพาร์ทเนอร์ อยู่ระหว่างตรวจทานและเรียบเรียงโดยทีมงาน
ประวัติ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริให้จัดสร้างเหรียญวชิรญาณ เพื่อพระราชทานเป็นที่ระลึกในคราวพระราชพิธีเปิดหอพระสมุดวชิรญาณ ที่ทรงคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี พศ2425 แต่เกิดมีอุปสรรคในการก่อสร้าง จึงเลื่อนกำหนดออกไปเกือบสองปี จึงได้มีพิธีเปิดชั่วคราวที่ห้องชั้นต่ำพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ในวันที่ 13 เมษายน พศ2427 อย่างไรก็ดีไม่ปรากฎหลักฐานชัดเจนว่า ได้พระราชทานเหรียญวชิรญาณ ในพระราชพิธีการเปิดหอพระสมุดชั่วคราว ครั้งนี้หรือไม่
เหรียญที่นำมาลงให้ดูเป็นชนิดทองแดง มีพระบรมรูปของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คู่กับพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีชื่อ เบนซอน ปรากฎอยู่ใต้พระรูป(ผู้ผลิตเหรียญ) ตัวเหรียญจริง สภาพผิวเดิมยังปรากฎอยู่ให้เห็นบริเวณตัวอักษรรอบขอบเหรียญ
ด้านหลังจารึกปีจุลศักราช1244 ซึ่งเท่ากับปีพศ2425 อนึ่ง พระหอสมุดฯ แล้วเสร็จ และเปิดเป็นทางการในปีพศ 2432
ลวดลายบนเหรียญ
- ด้านหน้า
- เป็นพระบรมรูป พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ระดับพระอุระ ผินพระพักตร์ทางซ้ายของเหรียญ ใต้พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีอักษรจารึกว่า “เบนซอน” ริมขอบเป็นพระปรมาภิไธย “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว”
- ด้านหลัง
- มีพระมหาพิชัยมงกุฎพิมพ์นูนอยู่เบื้องบน ให้พระมหาพิชัยมงกุฎเป็นรูปโบว์เล็กทอดชายคลี่ออกทั้งสองข้าง กลางเหรียญเป็นแพรแถบม้วนหัวท้าย จารึกอักษร “หอพระสมุดวชิรญาณ” ใต้แพรแถบมีเลขศักราช “๑๒๔๔” ทางด้านซ้าย และขวาประดับด้วยพวงมาลา 2 ช่อ ผูกติดกันด้วยโบว์
